Αὔγουστος 2025
Ὁ μήνας Αὔγουστος εἶναι πράγματι ὁ μήνας τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου. Ὄχι μόνον γιατὶ καταυγάζεται ἀπὸ τὴν ἔνδοξη Κοίμηση καὶ Μετάστασή της στὰ χέρια τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ της, ἀλλὰ καὶ γιὰ τὴν ἑορτὴ τῆς καταθέσεως τῆς Τιμίας Ζώνης της. Οἱ δύο αὐτὲς ἑορτές, οἱ ὁποῖες σφραγίζουν τὸν μήνα, ἡ μὲν πρώτη τὸ πρῶτο ἥμισυ (15 Αὐγούστου), ἡ δὲ δεύτερη τὸ δεύτερο (31 Αὐγούστου), δὲν θεωροῦνται ξεχωριστὰ ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία μας, ἀλλὰ συνάπτονται καὶ σύν-ὀρῶνται ὡς κάτι τὸ ἑνιαῖο. Καὶ διότι ἀναφέρονται καὶ οἱ δύο στὸ πάντιμο πρόσωπο τῆς Θεοτόκου, καὶ διότι ἡ δεύτερη, μολονότι ἐπιφανειακὰ εἶναι κάτι διαφορετικὸ ἀπὸ τὴν Κοίμηση, ἀποτελεῖ ἐπιβεβαίωση τῆς πίστεως τῆς Ἐκκλησίας γιὰ τὴ συνεχῆ παρουσία τῆς Παναγίας στὸν κόσμο μας, ὡς σκέπης, προστασίας καὶ ἀσφάλειάς μας.
Μὲ ἄλλα λόγια, ὅ,τι ἐξαγγέλλει τὸ ἀπολυτίκιο τῆς Κοιμήσεως: «…ἐν τῇ κοιμήσει τὸν κόσμον οὐ κατέλιπες, Θεοτόκε», τὸ βλέπουμε νὰ πραγματοποιεῖται στὴ σημερινὴ ἑορτή: ἡ Παναγία μας μᾶς ἄφησε τὴ ζώνη της καὶ τὴν ἐσθήτα της, ὡς μία ἀδιάκοπη ὑπενθύμισή της, ἀλλὰ καὶ αἰσθητὴ παρουσία της μέσα ἀπὸ δικά της ἀντικείμενα. Ἡ παραπάνω ἐκτίμηση συνιστᾶ πεποίθηση τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία τὸ ζεῖ καὶ τὸ ὑμνολογεῖ στὴν ἀκολουθία τῆς ἡμέρας (ὠδὴ δ΄): «Ἤρθης πρὸς φῶς ἄδυτον μεταχωρήσασα. Ἔλιπες δὲ τοῖς σὲ μακαρίζουσιν, ἀντὶ τοῦ σώματός σου Ἁγνή, τὴν τιμίαν Ζώνην». Δηλαδή: Ἀναχώρησες ἀπὸ τὸν κόσμο αὐτὸ καὶ ἀνέβηκες (μὲ τὴν κοίμησή σου) στὸ παντοτινὸ φῶς (τῆς Βασιλείας τοῦ Υἱοῦ σου), Ἁγνή, ἄφησες ὅμως σὲ μᾶς ποὺ σὲ μακαρίζουμε, ἀντὶ τοῦ σώματός σου, τὴν τιμία (σου) Ζώνη.
Ποιά ἡ αἰτία τῆς σχεδὸν ταυτίσεως τῆς Ζώνης (ἀλλὰ καὶ τῆς ἐσθῆτος) τῆς Παναγίας μὲ τὴν ἴδια τὴν Παναγία;
Βεβαίως, κατὰ πρώτον, τὸ γεγονὸς ὅτι τὴν φοροῦσε Ἐκείνη, ἡ ὁποία εἶχε τόση χάρη, ὥστε μεταγγιζόταν ἡ χάρη αὐτὴ καὶ στὰ ροῦχα της καὶ σὲ ὅλα τὰ ἀντικείμενά της. «Ὅλοι ἀνεξαιρέτως ἀγκαλιάζουμε μὲ τιμὴ, τὴν τιμία σου Ζώνη, ποὺ εἶναι ἡ τιμὴ ὅλων τῶν πιστῶν, διότι ἄγγιξε τὸ ὑπέρτιμο σῶμα σου. Κι εἶναι γνωστὴ ἡ διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας ἐπ’ αὐτοῦ: τὰ ὑλικὰ πράγματα ἁγιάζονται ἀπὸ τὸν ἅγιο ποὺ τὰ ἔχει – κάτι ποὺ δικαιολογεῖ τὴ γενικὴ τιμὴ τῶν ἀντικειμένων ὅλων τῶν ἁγίων, πολὺ περισσότερο τῶν ἱερῶν λειψάνων τους – ὅπως τὸ ἐπισημαίνουμε μεταξὺ τῶν ἄλλων καὶ στὴν ἑορτὴ τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Κυρίου, κατὰ τὴν ὁποία καὶ τὰ ἐνδύματά Του ἔλαμψαν κι ἔγιναν πιὸ λευκὰ καὶ ἀπὸ τὸ χιόνι, ἀλλὰ καὶ σὲ ἄλλα περιστατικὰ ἀπὸ τὴν ἁγία ζωὴ Του, ποὺ καὶ τὸ ἄγγιγμα τῶν ἐνδυμάτων Του, ἔφερε ὡς ἀποτέλεσμα τὴ θεραπεία ἀπὸ ὅλες τὶς ἀσθένειες (π.χ. τὸ περιστατικὸ μὲ τὴν αἱμορροοῦσα γυναίκα). Κι εἶναι τοῦτο μία κραυγαλέα διακήρυξη τοῦ πόσο καὶ ἡ ὕλη ἐξαγιάζεται μὲ τὸν ἐρχομὸ τοῦ Χριστοῦ, μετέχοντας καὶ αὐτὴ στὴ διαδικασία σωτηρίας τοῦ ἀνθρώπου. Ἀλλὰ στὴν σημερινὴ ἑορτὴ βλέπουμε ὅτι ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ, ποὺ ἁγίασε τὸ σῶμα τῆς Παναγίας, πέρασε καὶ στὰ ροῦχα ποὺ φοροῦσε.
Πράγματι, κατὰ τὴν ὀρθόδοξη διδασκαλία, ἡ θεία Χάρη διὰ τῆς ψυχῆς διαχέεται στὸ σῶμα καὶ ἀπὸ ἐκεῖ προχέεται καὶ στὰ ροῦχα καὶ γενικὰ στὴν ἄλογη φύση. Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο δὲν εἴμαστε εἰδωλολάτρες καὶ κτισματολάτρες, ἀλλὰ τιμοῦμε τὴν ὕλη ποὺ ἔχει τὴν ἁγιοποιὸ ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ. Ἔτσι, οἱ πιστοί, κατὰ τὸν ἱερὸν ὑμνογράφο, κατασπάζονται μὲ πίστη τὴν ἁγία Ζώνη τῆς Παναγίας καὶ λαμβάνουν τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ ποὺ ἐνοικεῖ σὲ αὐτήν.
Ὁ ὑμνογράφος ὅμως, ὡς στόμα τῆς Ἐκκλησίας, φρίττοντας μπροστὰ στὸ μυστήριο ποὺ περικλείει, ἀναφέρει καὶ ἄλλον λόγο γιὰ τὴν τιμὴ τῆς ἁγίας Ζώνης, πέραν τῆς ψαύσεως τοῦ ἁγίου σώματος τῆς Παναγίας: τὴν ψαύση, κατὰ κάποιον τρόπο, καὶ τοῦ σώματος τοῦ ἴδιου τοῦ Χριστοῦ. Πῶς; Ζωσμένη ἡ Παναγία τὴν ἐν κυήσει κοιλιά της μὲ τὴ ζώνη της, ἔζωνε κατ’ ἐπέκταση καὶ τὸν Υἱὸ καὶ Θεό Της. «Ἡ σή, ἄχραντε Δέσποινα, σεβασμία καὶ τιμία σορός, Ζώνην κατέχει τὴν αὐτόν, τὸν νομοθέτην ἐν σοῖ, συγκατασχοῦσαν. Φρικτὸν τὸ μυστήριον!» Ἄχραντε Δέσποινα, ἡ σεβάσμια καὶ τίμια σορός σου κατέχει τὴ Ζώνη σου, ἡ ὁποία συγκρατοῦσε τὸν ἴδιο τὸν νομοθέτη (Θεὸ) μέσα στὴ μήτρα σου. Φρίττουμε γιὰ τὸ μυστήριο!
Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ ποιητὴς λαμβάνει ἀφορμή, μὲ τὴν ἑορτή, γιὰ νὰ ἐξαγγείλει ὄχι μόνον ὅλες τὶς χαρὲς ποὺ προχέονται ἀπὸ τὰ ἅγια ἀντικείμενα τῆς Παναγίας, ὅπως συνέβη καὶ μὲ τὴ βασίλισσα Ζωή, ἀλλὰ καὶ τὸ ὕψος τῆς ἁγιότητας Ἐκείνης. Ἐξαγγέλλει ὅτι γιὰ νὰ δεῖ κανεὶς καὶ πολὺ περισσότερο νὰ γευτεῖ τὶς χάρες καὶ τὰ θαυμάσια ποὺ σὰν ποταμοὶ ρέουν ἀπὸ τὴ Ζώνη τῆς Θεοτόκου, ἀπαιτεῖται ἡ πίστη τοῦ ἀνθρώπου, ὁ ἔνθεος πόθος του γιὰ τὴν Παναγία, ἡ διάθεσή του γιὰ μετάνοια. «Πιστῶς προσκυνήσωμεν» (ἃς προσκυνήσουμε μὲ πίστη) εἶναι ἡ διαρκὴς προτροπή του, «ἡ τιμία Ζώνη σου, πανύμνητε, γέγονε μεγίστης ἑορτῆς, Θεοτόκε, τοῖς θερμῶς σὲ ποθοῦσιν ὑπόθεσις» (ἡ τιμία Ζώνη σου, πανύμνητε Θεοτόκε, ἔγινε ὑπόθεση μεγίστης ἑορτῆς γι’ αὐτοὺς ποὺ σὲ ποθοῦν θερμά) εἶναι ἡ διαπίστωσή του.
Ἡ Παναγία μᾶς περιμένει νὰ ζητήσουμε τὴ βοήθειά Της καὶ χαίρεται νὰ μᾶς τὴν προσφέρει, γιατὶ βλέπει τὸν ἀγώνα καὶ τὴν προσπάθειά μας, γιατὶ χαίρεται γιὰ τὴ διάθεσή μας νὰ βαδίσουμε τὴν ὁδὸ τῶν ἐντολῶν τοῦ Υἱοῦ Της, νὰ ζήσουμε τὴν ἐν Χριστῷ ζωή.
Ἐπιμέλεια κειμένων: Πρωτοπρ. Σάββας Γεωργιάδης
Αὔγουστος 2025